Il Redentore, Kościół Odkupiciela / Najświętszego Zbawiciela

Andrea Palladio

Epoka: Nowożytność - Renesans włoski (Cinquecento)

Czas powstania: 1577-1592

Lokalizacja: Wenecja, Włochy

 kościół ma charakter pielgrzymkowy (a więc musi być przystosowany do pomieszczenia znacznej liczby wiernych) i wotywny.  zbudowany został w intencji ustąpienia zarazy, która wybuchła w Wenecji w 1575  właściwy plan dla świątyni uznawano plan centralny: zwykle koła lub kwadratu. Taka wizja kościoła nie do końca odpowiadała jednak przeznaczeniu świątyni Il Redentore. Najodpowiedniejszy plan dla kościoła pielgrzymkowego to plan podłużny, oparty o długie i szerokie nawy mogące pomieścić rzesze pielgrzymów. Palladio zdecydował się jednak rozwiązać owo założenie nieco inaczej dostosowując je choć trochę do bliskiej mu wizji budowli sakralnej.  korpus kościoła jest zwarty i krótki  świątynią jednonawową, architekt zrezygnował z jednoprzestrzennych naw bocznych, w miejsce których zaprojektował ciągi trzech kaplic połączonych przejściami  w ciekawy sposób został rozwiązany także transept - długość transeptu jest równa szerokości nawy głównej wraz z przylegającymi doń kaplicami. W centralnej części transeptu, w miejscu gdzie przecina się on z nawą główną, znajduje się kwadratowe w planie prezbiterium – przestrzeń przeznaczona dla kapłanów i miejsce sprawowania liturgii – zwieńczone kopułą. Po obydwu stronach prezbiterium znajdują się półkoliście zamknięte apsydy, prezbiterium zamknięte jest czterema ustawionymi półkoliście kolumnami, które wyznaczają miejsce na ołtarz. Za kolumnowym zamknięciem rozciąga się jeszcze wydłużona, zakończona półkoliście, przestrzeń chóru (miejsce również przeznaczone dla duchowieństwa).  w grubości murów transeptu wydrążone są przejścia, które prowadzą z ostatniej kaplicy na linii nawy bocznej do kwadratowych w planie pomieszczeń przylegających do chóru. W przejściach tych, na poziomie transeptu, znajdują się kręte klatki schodowe prowadzące na galerie bębna kopuły.  biała, lśniąca fasada  naczelną zasadą rządzącą kompozycją fasady jest rytmiczne powtórzenie par elementów; układ fasady sprawia wrażenie, jakby budowana była „warstwowo”, wielki porządek  sposób zakomponowania j fasady, poprzez zastosowanie wysokiej attyki oraz trójkątnego tympanonu dźwiganego przez kolumny, nawiązuje do kompozycji fasady rzymskiego Panteonu  centralna część fasady kościoła jest interpretacją formy antycznego portyku, gdzie dwuspadowy dach dźwigany jest przez kolumny, a połacie dachu, od frontu, tworzą trójkątny naczółek.