Wernyhora

Jan Matejko

Epoka: Nowożytność - Historyzm (klasycyzm)

Czas powstania: 1883-4

Lokalizacja: Muzeum Narodowe w Krakowie

To symboliczne dzieło przedstawia legendarnego ukraińskiego wieszcza czasów koliszczyzny – Wernyhorę. Jest to niesiony przez Kozaka i Ukrainkę starzec, będący w akcie wyjawiania proroctwa dotyczącego dalszych losów Polski, jej rozbiorach i odrodzeniu. Te przepowiednie spisuje siedzący po jego prawej stronie szlachcic Nikodem Suchodolski, starosta korsuński. U stóp Wernyhory Matejko umieścił lirę korbową będącą symbolem pieśni ocalającej wspólne, ukraińsko-polskie dziedzictwo oraz dwie symboliczne i sprzeczne ze sobą postacie – niewinne dziecko[1] w białych szatach z ryngrafem z przedstawieniem Matki Boskiej Częstochowskiej będące uosobieniem ugody i dążenia do pojednania oraz ubranego na czarno mnicha prawosławnego, który oznacza konflikty i spory. Inspiracją dla Matejki były m.in. dzieła Juliusza Słowackiego Beniowski oraz Sen srebrny Salomei. Z kolei Stanisław Wyspiański pod wpływem tego obrazu umieścił Wernyhorę w Weselu.